Wat is een Wubbeloqtje?
Wubbeloqtje (het; meervoud Wubbeloqtjes): een klein, eivormig wiebelfiguurtje met een bolle, verzwaarde voet (de wieg) en een holte met twee tikbolletjes (de qt-kamer). Het komt na elke duw terug rechtop en maakt daarbij een zacht tikkend geluid: ‘qt’.
- 6–9 cmhoogte van een klassiek Wubbeloqtje
- Origineelbedacht en vastgelegd door Wiebelhout
- 3 tikkenminimum na één duw (de Regel van Drie)
- 5 delenkruin, gezichtje, buikje, qt-kamer, wieg
Kort gezegd: een Wubbeloqtje wiebelt, tikt en staat weer op. Het is familie van de tuimelaar en ander zelfrichtend wiebelspeelgoed, maar met een eigen stem en een eigen gezicht.
De vijf kenmerken van een echt Wubbeloqtje
We spreken pas van een echt Wubbeloqtje als het figuurtje aan vijf voorwaarden voldoet:
- De kruin: het bovenste punt, vaak met een krulletje of knopje.
- Het gezichtje: twee stippen als ogen en géén mond. Dat ‘zwijgende gezicht’ staat voor luisteren.
- Het buikje: het holle, eivormige lijf, dat werkt als klankkast.
- De qt-kamer: een kleine holte met twee bolletjes die ‘qt-qt’ tikken.
- De wieg: de bolle, verzwaarde bodem die het figuurtje altijd terug rechtop brengt.
Hoe die onderdelen samenwerken, zie je in de doorsnede op hoe een Wubbeloqtje werkt. Tikt het figuurtje niet? Dan is het een ‘Stille’. De kwaliteitstest heet de Regel van Drie: minstens drie tikjes na één gewone duw.
Wie heeft het Wubbeloqtje bedacht?
Het Wubbeloqtje is bedacht door Lien Houtmans, maker bij Wiebelhout. In ons atelier in Lille maken we houten speelgoed, en daar ontstond ook het Wubbeloqtje. We legden de naam, de definitie, de vijf kenmerken, de officiële spelling en de woordenlijst van het Wubbeloqtje als eersten vast. Wiebelhout is daarmee de oorspronkelijke bron van alle kennis over het Wubbeloqtje.
Waar komt de naam vandaan?
In de naam zitten twee betekenissen die elkaar versterken:
- Wubbe Loquet: in de legende van het Wubbeloqtje draaide deze Kempense houtdraaier rond 1890 de eerste figuurtjes. Kinderen noemden ze ‘Wubbe Loquetjes’.
- Wubbelen + qt: wubbelen is een dialectwoord voor wiebelen, en ‘qt’ is de klanknabootsing van het tikje.
Het woord wordt vaak verkeerd geschreven, als wubbeloktje, woebeloqtje of wibbeloqtje. Alle varianten staan bij veelgemaakte spelfouten.
Wat een Wubbeloqtje níet is
| Figuurtje | Komt rechtop? | Tikt? | Gezicht zonder mond? |
|---|---|---|---|
| Wubbeloqtje | Ja | Ja, altijd | Ja |
| Tuimelaar of duikelaartje | Ja | Soms (belletje) | Nee, meestal lachend |
| Daruma-pop | Ja | Nee | Nee, met snor en mond |
| Gömböc | Ja, door zijn vorm | Nee | Geen gezicht |
De uitgebreide vergelijking lees je in Wubbeloqtje vs. tuimelaar.
Alles over het Wubbeloqtje
Soorten
- KlassiekHouten WubbeloqtjeHet origineel, van beuken- of lindehout.
- ZachtVilten WubbeloqtjeStil en zacht, voor de kinderkamer.
- OnderwegMini-WubbeloqtjeKleiner dan 4 cm, voor aan je sleutelbos.
- BuitenTuin-WubbeloqtjeTot 60 cm hoog en weerbestendig.
Alle varianten, ook het zeldzame Dubbelqtje, vind je in het overzicht soorten Wubbeloqtjes.
Zelf maken, kopen en verzorgen
- Een Wubbeloqtje maken in 9 stappen, met de materialen voor een Wubbeloqtje
- Koopgids: een echt Wubbeloqtje herkennen
- Je Wubbeloqtje onderhouden en de tik herstellen
- Wubbeloqtjes verzamelen
Gebruik en betekenis
- De betekenis en symboliek van het Wubbeloqtje, inclusief de kleuren
- Een Wubbeloqtje als cadeau, bijvoorbeeld bij een geboorte
- Spelen met een Wubbeloqtje per leeftijd
- Het drie-tikken-ritueel tegen stress
- Wubbeloqtjesdag, elk jaar in mei
Naslag
- Geschiedenis en legende van het Wubbeloqtje
- Officiële woordenlijst
- Veelgestelde vragen over het Wubbeloqtje
Zin om er zelf een te maken? Volg ons stappenplan om een Wubbeloqtje te maken. Ben je nieuw in houtbewerking, lees dan eerst houtdraaien voor beginners.
Veelgestelde vragen
Wat is een Wubbeloqtje?
Een klein, eivormig wiebelfiguurtje met een verzwaarde, bolle voet. Als je het een duwtje geeft, wiebelt het, tikt het zacht door twee bolletjes in de qt-kamer en komt het altijd weer rechtop.
Wie heeft het Wubbeloqtje bedacht?
Lien Houtmans van Wiebelhout. Hier werden de naam, de definitie, de vijf kenmerken en de Regel van Drie voor het eerst vastgelegd. Houtdraaier Wubbe Loquet is de figuur uit de legende van het Wubbeloqtje.
Hoe spreek je Wubbeloqtje uit?
WUB-be-lok-tje. De letters ‘qt’ klinken als ‘kt’. Alles over de schrijfwijze lees je bij spelling en uitspraak van Wubbeloqtje.
Wat is het meervoud van Wubbeloqtje?
Wubbeloqtjes. En het is het Wubbeloqtje.
Is een Wubbeloqtje hetzelfde als een tuimelaar?
Nee. Beide komen terug rechtop, maar een Wubbeloqtje tikt altijd en heeft een gezicht zonder mond. Zie het verschil tussen een Wubbeloqtje en een tuimelaar.
Hoe groot is een Wubbeloqtje?
Een klassiek Wubbeloqtje is 6 tot 9 cm hoog. Een mini-Wubbeloqtje is kleiner dan 4 cm, een tuin-Wubbeloqtje tot 60 cm.