Houten speelgoed zelf maken: 10 projecten voor beginners

Wat heb je nodig om te beginnen?

Voor de meeste projecten op deze pagina heb je geen atelier nodig. Een stevige tafel, een klem en enkele basisgereedschappen zijn genoeg.

• Handzaag (een fijne kapzaag of Japanse trekzaag) en een verstekbak om recht te zagen.
• Schuurpapier in verschillende korrels, bijvoorbeeld 80, 120 en 240.
• Boormachine met enkele houtboren.
• Lijmklemmen en een houtlijm die geschikt is voor binnen.
• Figuurzaag voor gebogen vormen, zoals puzzelstukken.
• Snijmes voor wie wil snijden. Zie houtsnijden voor beginners.

Welk hout je kiest, hangt af van het project. Voor blokken en rollend speelgoed is hard, glad hout zoals beuk handig. Om te snijden werk je liever met zacht linde. Meer daarover vind je bij houtsoorten voor speelgoed.

10 projecten op een rij

De tijden zijn een ruwe schatting voor iemand die net begint, zonder droogtijd van lijm, olie of verf.

De projecten kort uitgelegd

1. Draaitol

Steek een rond stokje strak door het midden van een houten schijfje en schuur de punt mooi rond. Het is het perfecte eerste project. Lees ook hoe een tol werkt en welke soorten er zijn op onze pagina over tollen.

2. Houten blokken

Zaag een lat in gelijke stukken en schuur alle randen af. Zorg dat de maten op elkaar afgestemd zijn, zodat de blokken goed stapelen. Meer inspiratie vind je bij houten blokken.

3. Stapeltoren

Een rond stokje in een voetje met daarover schijven of ringen van verschillende grootte. Maak de stukken groot genoeg voor jonge kinderen.

4. Houten autootje

Een blokje hout als carrosserie, vier houten wieltjes en twee asjes. Laat de wieltjes vrij draaien en lijm ze stevig vast op de as.

5. Legpuzzel

Teken een eenvoudige vorm op een dikke plank en zaag die met de figuurzaag in grote stukken. Schuur elk stuk goed, zeker aan de binnenkanten.

6. Loopeend of trekfiguur

Een eendje op wieltjes met een touwtje. Als je de wieltjes net buiten het midden plaatst, waggelt de eend als je hem voorttrekt. Houd het trektouw kort voor jonge kinderen.

7. Memoryspel

Zaag gelijke vierkantjes uit een plankje en beschilder telkens twee met hetzelfde motief. Een mooi project om samen met kinderen te beschilderen.

8. Knikkerbaan

Boor gootjes of gebruik halve latjes en maak ze schuin vast aan een achterplank. Test de hellingen met een knikker voor je lijmt. Knikkers zijn niet geschikt voor kinderen onder 3 jaar.

9. Mini-schommelpaard

Een klein schommelpaardje voor op tafel of voor een pop. De gebogen onderkant zorgt ervoor dat het mooi heen en weer schommelt, net zoals bij balansspeelgoed.

10. Wubbeloqtje

Het Wubbeloqtje is het eivormige wiebelfiguurtje dat Wiebelhout bedacht. Je maakt het uit een houten eitje met een verzwaarde voet en twee tikbolletjes binnenin, zodat het na elke duw terug rechtop komt en ‘qt-qt’ tikt. Het volledige stappenplan staat bij zelf een Wubbeloqtje maken. Heb je een draaibank, dan kun je het eitje ook zelf draaien, zie houtdraaien voor beginners.

Veilig werken en veilig speelgoed

Bij zelfgemaakt speelgoed ben je zelf verantwoordelijk voor de veiligheid. Houd rekening met deze punten:

• Kleine onderdelen: maak voor kinderen onder 3 jaar geen speelgoed met stukken die in de mond passen.
• Stevig vast: wieltjes, assen en ogen moeten goed vastzitten en mogen niet loskomen bij trekken of bijten.
• Glad afwerken: schuur alle randen rond en controleer op splinters.
• Touwtjes kort houden: lange koorden kunnen verstrikken.
• In de werkplaats: draag een stofmasker bij het schuren en een veiligheidsbril bij het boren en zagen.

Afwerken: olie, was of verf

Een goede afwerking beschermt het hout en maakt het speelgoed aangenamer om vast te nemen. Je kunt kiezen tussen onbehandeld laten, oliën, wassen of verven. Voor speelgoed dat in de mond kan gaan, gebruik je producten die daarvoor bedoeld zijn en laat je alles goed uitharden voor je het geeft. Welke opties er zijn, lees je in onze gids over kindveilige verf voor houten speelgoed.